عضو هیات علمی پژوهشكده حفاظت خاك مطرح كرد

دلیلهای وقوع طوفان های گرد و غبار، با مدیریت منابع آبی شدت طوفان ها را كاهش دهیم

دلیلهای وقوع طوفان های گرد و غبار، با مدیریت منابع آبی شدت طوفان ها را كاهش دهیم لینك بگیر: عضو هیات علمی پژوهشكده حفاظت خاك و آبخیزداری كشور با بیان این كه طوفان های گرد و غبار موضوعی است كه كه مشكلات جدی برای مردم به ویژه در جنوب كشور به وجود آورده است و بنظر می رسد مدیریت منابع آبی می تواند راهكاری برای برون رفت از این معضل باشد، به تشریح دلیلهای وقوع طوفان های گرد و غبار پرداخت.


به گزارش لینك بگیر به نقل از ایسنا، ضیاءالدین شعاعی درباره وقوع طوفان های گرد و غبار توضیحاتی ارائه داد و اظهار نمود: نكته نخست این است كه طوفان های گرد و غبار را باید از طوفان شن مجزا كرد. از گذشته های دور طوفان های شن یكی از پدیده های شناخته شده در شرایط اقلیمی و جغرافیایی بعضی از مناطق بیابانی ایران بود. این مناطق در كویرها و بیابان های ایران و حاشیه بعضی از شهرهای كویری همچون كویر مركزی و شمال استان سیستان و بلوچستان به وقوع می پیوندد. بدین سبب باید پدیده طوفان های شن و طوفان های گرد و غبار را از یكدیگر متفاوت دانست.
عضو كارگروه محیط زیست ستاد توسعه فناوری آب، خشكسالی، فرسایش و محیط زیست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری افزود: در پدیده طوفان شن ذرات دانه درشت شن به صورت خزشی و خیزشی حركت می كند و در نتیجه این نوع حركت كه از آن به حركت شن های روان نیز تعبیر می شود، مناطق روستایی و زمین های كشاورزی مورد لطمه جدی قرار می گیرند. در پدیده طوفان شن به سبب وزن بالاتر دانه های شن در ترازهای بالاتر صعود نمی كنند و در هوا پراكنده نمی گردد.
شعاعی اشاره كرد: اما بعد از دهه ۸۰ پدیده جدیدی به وقوع پیوست كه همان طوفان های گرد و غبار هستند. در این پدیده ذرات دانه ریز و در حد كمتر از ۱۰۰ میكرون به سبب وزن كمتر در ترازهای بالاتر نفوذ كرده و به راحتی توسط باد جابه جا می شوند. هوای ارتفاعات بالاتر را تا ارتفاع چند هزار متر آلوده كرده و با عنایت به مدلهای باد موجود تا چند هزار كیلومتر جابه جا می شوند و خسارت و لطمه های فراوانی را به سلامت انسان ها، محصولات كشاورزی و حتی تولیدات دامی وارد می كنند.
عضو هیات علمی پژوهشكده حفاظت خاك و آبخیزداری كشور اضافه كرد: این ذرات به سبب سبك بودن، ماندگاری نسبتا بالا و در حد چند روز تا یك هفته در فضا را دارند. با این توصیفات تعریف پدیده گرد و غبار را به این صورت می توان خلاصه كرد كه طوفان گرد و غبار به پدیده ای اطلاق می شود كه طی آن ذرات دانه ریز گرد و غبار تحت تاثیر انرژی باد به هوا برخاسته و تا ارتفاعات نسبتا بالایی صعود كرده و دارای بیشتر از دو ساعت ماندگاری باشند. در بعضی مناطق وقوع این پدیده ضمن ایجاد آلودگی هوا عمق دید را حتی تا عمق ۵۰ متر می كاهد.
تغییرات شرایط زمینی، مهم ترین عامل ایجاد طوفان های گرد و غبار
وی با اشاره به اینكه وقوع طوفان های گرد و غبار می تواند چند دلیل داشته باشد، گفت: یكی از دلیلهای آن وقوع طوفان ها و جریان های باد برمبنای مدلهای رایج در منطقه است كه مطالعات نشان داده در این مدلها معمولا تغییرات كوتاه مدت، خیلی محتمل نیست. البته برمبنای استعداد زمین تعداد كمی از این جریانات بادی قادر به ایجاد طوفان های گرد و غبار هستند. عامل دوم و اصلی تر تغییرات شرایط زمینی است. نتایج تحقیقات نشان می دهد در دهه ۸۰ و ۹۰ (۱۳۸۰تا ۱۳۹۶) حدودا اغلب كشورهای غرب آسیا و شمال آفریقا وارد یك دوره خشكسالی استثنایی شده اند كه در این دوره میزان بارش بسیار پایین تر از میزان میانگین طولانی مدت بارش بوده است. بدین سبب می توان نتیجه گرفت كه منطقه تحت تاثیر یك خشكسالی طولانی مدت و استثنایی قرار گرفته است. این پدیده شرایط اغلب مناطق را برای وقوع طوفان های گرد و غبار مستعد كرده است.
عضو كارگروه محیط زیست ستاد توسعه فناوری آب، خشكسالی، فرسایش و محیط زیست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری اشاره كرد: بحث دیگر به كشورهای عراق و سوریه مرتبط می باشد كه به سبب عدم امنیت و وجود گروه های تروریستی و دخالت كشورهای سلطه طلب و مهاجرت مردم، اغلب منابع آبی رهاشده و مدیریتی روی آنها صورت نمی پذیرد و مردم مدیریت زمین های كشاورزی خودرا رها كرده اند؛ همین مساله و شرایط خشكسالی مناطق وسیعی را برای وقوع طوفان های گرد و غبار مستعد كرده است.
وی اشاره كرد: از دلیلهای دیگر كه در طولانی مدت نگرانی های زیادی را به وجود آورده است